1956 നവംബർ ഒന്നിന് ഐക്യകേരളം ജന്മമെടുത്തത് സാമൂഹിക നീതിയുടെയും മനുഷ്യവികസനത്തിന്റെയും ഒരു പുതിയ അധ്യായമായിരുന്നു. നാലു പ്രദേശങ്ങളെ ഒന്നാക്കി കൂട്ടിയ ആ രൂപീകരണം, ഭാഷയിലും സംസ്കാരത്തിലും മാത്രമല്ല, വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, ഭൂപരിഷ്കരണം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലൂടെ ഇന്ത്യയിലെ മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് മാതൃകയായി മാറി. എഴുപത് വർഷം പിന്നിട്ട കേരളം ഇന്ന് ലോകശ്രദ്ധയിലുള്ള ഒരു മനുഷ്യവികസന മാതൃകയായി നിലകൊള്ളുന്നു. എന്നാൽ ആ നേട്ടങ്ങളുടെ തിളക്കത്തിനിടയിൽ, ഗുരുതരമായ വെല്ലുവിളികളും ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കകളും നിലനിൽക്കുന്നു.

വികസനത്തിന്റെ പ്രകാശം.

കേരളത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ നേട്ടം സാമൂഹിക സൂചികകളിലാണ്. 1951-ൽ 47 ശതമാനമായിരുന്ന സാക്ഷരതാ നിരക്ക് ഇന്ന് 94 ശതമാനത്തിന് മുകളിലെത്തിയിരിക്കുന്നു. സ്ത്രീ സാക്ഷരതയിലും ലിംഗാനുപാതത്തിലും ഇന്ത്യയിലെ മുൻനിരയിലാണ് സംസ്ഥാനം. ശിശുമരണനിരക്ക് 1000-ത്തിന് 5 എന്ന നിലയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു — ഇത് അമേരിക്കയേക്കാൾ മെച്ചപ്പെട്ടതാണ്. ആയുസ്സ് 75 വർഷത്തോളമെത്തിയിരിക്കുന്നു.

ബഹുമുഖ ദാരിദ്ര്യം 0.55 ശതമാനമായി കുറഞ്ഞു. 2025 നവംബറിൽ സംസ്ഥാനം അതിദാരിദ്ര്യം പൂർണ്ണമായും ഇല്ലാതാക്കിയതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. ലൈഫ് മിഷൻ വഴി അഞ്ചു ലക്ഷത്തിലധികം വീടുകൾ നിർമ്മിച്ചത്, സാമൂഹ്യ സുരക്ഷാ പെൻഷനുകൾ, പൊതുജനാരോഗ്യ സംവിധാനത്തിന്റെ ശക്തി — ഇവയെല്ലാം കേരള മോഡലിന്റെ ജീവനാഡികളാണ്. വികേന്ദ്രീകരണവും പ്രാദേശിക ഭരണവും വികസനത്തിന്റെ അടിത്തറയാക്കി മാറ്റാനും സംസ്ഥാനത്തിന് കഴിഞ്ഞു. ടൂറിസം, ഐടി സേവനങ്ങൾ, ഗൾഫ് പ്രവാസികളുടെ പണമൊഴുക്ക് എന്നിവ സമ്പദ്ഘടനയ്ക്ക് ഊർജ്ജം നൽകി.

പോരായ്മകളും വെല്ലുവിളികളും

ഈ നേട്ടങ്ങൾക്ക് ഇരുണ്ട വശവുമുണ്ട്. വിദ്യാഭ്യാസ നിലവാരം ഉയർന്നിട്ടും തൊഴിലില്ലായ്മ, പ്രത്യേകിച്ച് വിദ്യാഭ്യാസമുള്ള യുവാക്കൾക്കും സ്ത്രീകൾക്കും, രൂക്ഷമാണ്. 15-29 പ്രായപരിധിയിലുള്ള യുവാക്കളുടെ തൊഴിലില്ലായ്മ നിരക്ക് ഏകദേശം 30 ശതമാനത്തോടടുക്കുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസമുള്ള സ്ത്രീകളുടെ തൊഴിലില്ലായ്മ ഇതിലും ഉയർന്നതാണ്. അറിവ് സമ്പാദിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും അതിന് അനുയോജ്യമായ തൊഴിൽ സൃഷ്ടിക്കാൻ സംസ്ഥാനത്തിന് കഴിയുന്നില്ല.

വ്യവസായവൽക്കരണം പതുക്കെയാണ് നടക്കുന്നത്. നിർമ്മാണ മേഖല ദുർബലമാണ്. ഗൾഫ് പണമൊഴുക്കിനെ ആശ്രയിക്കുന്ന സമ്പദ്ഘടന ബാഹ്യ ഞെട്ടലുകൾക്ക് ഇരയാകുന്നു. ജനസംഖ്യാ ഘടനയിൽ വലിയ മാറ്റം വരുന്നു — 60 വയസ്സിന് മുകളിലുള്ളവരുടെ ശതമാനം ഉയരുകയാണ്. 2030-കളോടെ ഇത് 20 ശതമാനത്തിന് മുകളിലാകുമെന്ന് പ്രവചിക്കപ്പെടുന്നു. വൃദ്ധപരിചരണം, ആരോഗ്യച്ചെലവ്, സാമൂഹ്യ സുരക്ഷ എന്നിവയുടെ ഭാരം വർധിക്കും.

ധനകാര്യ പ്രതിസന്ധി മറ്റൊരു വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ്. ഉയർന്ന കടബാധ്യത, ശമ്പള-പെൻഷൻ ചെലവുകൾ, കുറഞ്ഞ മൂലധന നിക്ഷേപം എന്നിവ വികസന പദ്ധതികളെ ബാധിക്കുന്നു. പ്രകൃതി ദുരന്തങ്ങൾ — വെള്ളപ്പൊക്കവും മണ്ണിടിച്ചിലും — പതിവായി ആവർത്തിക്കുന്നത് വികസന മാതൃകയുടെ ദുർബലതയെ കാണിക്കുന്നു. പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണവും വികസന ആവശ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം ഇപ്പോഴും പരിഹരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല.

ഭാവി ദർശനം.

കേരളത്തിന്റെ ഭാവി, അതിന്റെ പഴയ നേട്ടങ്ങളെ ഉപേക്ഷിക്കാതെ പുതിയ വഴികൾ തുറക്കുന്നതിൽ ആണ്.  സമ്പദ്ഘടനയിലുള്ള മാറ്റം അനിവാര്യമാണ്. ഉയർന്ന വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം ഉയർത്തുകയും, ഗവേഷണത്തിലും നവീകരണത്തിലും നിക്ഷേപിക്കുകയും വേണം. വിഴിഞ്ഞം തുറമുഖം, മാരിടൈം സമ്പദ്ഘടന, ഹരിത ഊർജ്ജം, സുസ്ഥിര ടൂറിസം, ആരോഗ്യ-സേവന മേഖലകൾ എന്നിവയിൽ തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള അവസരങ്ങൾ ഉണ്ട്.

വൃദ്ധസമൂഹത്തിന് അനുയോജ്യമായ സംവിധാനങ്ങൾ — ഗെരിയാട്രിക് കെയർ, കമ്മ്യൂണിറ്റി പരിചരണം, സാമ്പത്തിക സുരക്ഷ — ഉറപ്പാക്കണം. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തെ പ്രതിരോധിക്കാൻ ശാസ്ത്രീയ ആസൂത്രണവും വനസംരക്ഷണവും ആവശ്യമാണ്. ധനകാര്യ അച്ചടക്കം നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് മൂലധന നിക്ഷേപം വർധിപ്പിക്കുകയും, നിക്ഷേപ സൗഹൃദ അന്തരീക്ഷം ഒരുക്കുകയും വേണം.

ഏറ്റവും പ്രധാനമായി, സാമൂഹിക നീതിയുടെ മൂല്യങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കാതെ സാമ്പത്തിക വളർച്ചയുമായി അതിനെ ബന്ധിപ്പിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്. വികേന്ദ്രീകരണത്തിന്റെ ശക്തി നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട്, യുവാക്കൾക്ക് പ്രതീക്ഷ നൽകുന്ന തൊഴിൽ മേഖല സൃഷ്ടിക്കുക.

കേരളപ്പിറവി ആഘോഷിക്കുന്നത് ഒരു ദിവസത്തെ ആഘോഷം മാത്രമല്ല. അത് ഒരു സമൂഹം സ്വയം വിലയിരുത്തുന്ന ദിവസമാണ്. നമ്മൾ നേടിയ നേട്ടങ്ങൾ അഭിമാനിക്കാൻ യോഗ്യമാണ്. എന്നാൽ അവയെ നിലനിർത്താനും മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാനും, തൊഴിലില്ലായ്മ, ജനസംഖ്യാ മാറ്റം, ധനകാര്യ പ്രതിസന്ധി, പരിസ്ഥിതി വെല്ലുവിളികൾ എന്നിവയെ നേരിട്ടേ മതിയാകൂ. മനുഷ്യവികസനത്തിന്റെ അടിത്തറയിൽ നിന്നുകൊണ്ട്, സുസ്ഥിരവും പ്രകൃതി സംരക്ഷണത്തെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതുമായ ഒരു ഭാവി ദർശനമാണ് വരും വർഷങ്ങളിൽ നാം കൈക്കൊള്ളേണ്ടത്.