"കല്‍പ്പാന്തകാലത്തോളം കാതരേ നീയെൻ മുന്നിൽ

കൽഹാര ഹാരവുമായ്‌ നിൽക്കും

കല്യാണരൂപനാകും കണ്ണന്റെ കരളിനെ

കവർന്ന രാധികയേപ്പോലെ..."

ഭാരതീയ പുരാണസങ്കല്പമനുസരിച്ച് ഒരു മഹാപ്രളയത്തോടെ കാലം അവസാനിക്കുന്നതിനെയാണ് 'കല്പാന്തകാലം' എന്ന് പറയുന്നത്. ആ അന്ത്യം വരെ തന്റെ പ്രണയിനി തനിക്ക് മുന്നിൽ വാടാത്ത, ദേവലോകത്തെ പൂക്കൾപോലെ സദാ സൗന്ദര്യവും സ്നേഹവും ചൊരിയണമെന്നാണ് കാമുകന്റെ ആഗ്രഹം. പ്രണയത്തിന് കാലാതീതമായ ഒരു അമരത്വം നൽകുകയാണ് ഇവിടെ കവി.പ്രളയകാലം വരെയും പ്രിയേ, നീ വെള്ളത്താമരമാലയുമായി ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ മനസ്സ് കവർന്ന രാധയെപ്പോലെ എന്റെ മുന്നിൽ നിൽക്കും.

കൽഹാര ഹാരം (വെള്ളത്താമരമാല): വെള്ളത്താമര വിശുദ്ധിയുടെയും നിർമ്മലമായ അറിവിന്റെയും പ്രതീകമാണ്. ഇവിടെ മാലയെന്നത് ഒരു അലങ്കാരമല്ല, മറിച്ച് സംശുദ്ധവും നിസ്വാർത്ഥവുമായ ആത്മസമർപ്പണത്തിന്റെ അടയാളമാണ്.

രാധാ-കൃഷ്ണ സങ്കൽപ്പം: കാമുകി ഇവിടെ വെറുമൊരു പെൺകുട്ടിയല്ല; സർവ്വഗുണസമ്പന്നനായ (കല്യാണരൂപൻ) കൃഷ്ണനെപ്പോലും തന്റെ നിർമ്മലമായ അനുരാഗത്താൽ കീഴടക്കിയ രാധയാണവൾ. ലൗകികമായ ആഗ്രഹങ്ങൾക്കപ്പുറം, കാലം അവസാനിക്കുന്ന നിമിഷം വരെയും നിലനിൽക്കുന്ന ആത്മീയാനുരാഗമാണ് (Divine Love) ഇവിടെ ഇതൾവിടരുന്നത്.

"കണ്ണടച്ചാലുമെന്റെ കണ്മുന്നിൽ

ഒഴുകുന്ന കല്ലോലിനിയല്ലോ നീ

കന്മദ പൂവിടർന്നാൽ കളിവിരുന്നൊരുക്കുന്ന

കസ്തൂരി മാനല്ലോ നീ..."

കല്ലോലിനിയും കസ്തൂരിമാനും: ജീവന്റെ പ്രവാഹവും വശ്യതയും - ബാഹ്യനേത്രങ്ങൾ അടച്ചാലും ഉള്ളിൽ പ്രവഹിക്കുന്ന അരുവിയാണ് നീ; കന്മദപ്പൂക്കൾ വിടരുമ്പോൾ വശ്യമായ സുഗന്ധവും ആനന്ദവും നൽകുന്ന കസ്തൂരിമാനാണ് നീ.

കല്ലോലിനി (അരുവി): അരുവി ചലനാത്മകതയുടെയും ജീവന്റെയും പ്രതീകമാണ്. ബാഹ്യമായ ലോകത്തെ കാണാതെ കണ്ണുകൾ അടയ്ക്കുമ്പോഴും ആത്മാവിനുള്ളിൽ വറ്റാതെ ഒഴുകുന്ന സ്നേഹപ്രവാഹമാണ് അവൾ. അതായത്, ബാഹ്യസൗന്ദര്യത്തിനപ്പുറം ആന്തരികമായി അനുഭവപ്പെടുന്ന ഒരു ജീവതാളമാണവൾ. കസ്തൂരിമാൻ തന്റെ ഉള്ളിലുള്ള സുഗന്ധമറിയാതെ കാടുകളിൽ അലയുമെന്നാണ് സങ്കല്പം. പ്രകൃതിയും പ്രണയവും ഒത്തുചേരുമ്പോൾ അനിർവ്വചനീയമായ ലഹരിയും ആനന്ദവും ഉണർത്തുന്ന വശ്യതയെയും, നിഗൂഢമായ സൗന്ദര്യത്തെയും ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

"കർപ്പൂരമെരിയുന്ന കതിർമണ്ഡപത്തിലെ

കാർത്തിക വിളക്കാണു നീ

കദനകാവ്യം പോലെ കളിയരങ്ങിൽ കണ്ട

കതിർമയി ദമയന്തി നീ..."

കാർത്തികവിളക്കും ദമയന്തിയും: ആത്മീയതയും സഹനത്തിന്റെ കുലീനതയും - കർപ്പൂരഗന്ധം നിറയുന്ന പൂജാമുറിയിലെ കാർത്തികവിളക്കാണ് നീ; വേദനാജനകമായ കഥയിലെ പ്രകാശമുള്ള നായികയായ ദമയന്തിയാണ് നീ. കർപ്പൂരം സ്വയം എരിഞ്ഞുതീർന്ന് ചുറ്റും സുഗന്ധം പരത്തുന്നു. കാർത്തികവിളക്ക് ഇരുട്ടിനെ മാറ്റി മംഗളവും പവിത്രതയും കൊണ്ടുവരുന്നു. പ്രണയിനി ഒരു പൂജാമുറിയിലെ വിളക്കുപോലെ കുടുംബത്തിനും മനസ്സിനും ഐശ്വര്യവും ആത്മീയശാന്തിയും പകരുന്നവളാണെന്ന സങ്കൽപ്പം.

കദനകാവ്യത്തിലെ ദമയന്തി (കതിർമയി): നളചരിതത്തിലെ ദമയന്തി തീവ്രമായ ദുഃഖങ്ങളിലൂടെയും (കദനം) പരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയും കടന്നുപോയവളാണ്. എന്നാൽ ആ കഷ്ടപ്പാടുകളിലും അവളുടെ തേജസ്സും (കതിർമയി - പ്രകാശമാനമായ ശരീരം, വ്യക്തിത്വം) പാതിവ്രത്യവും മാഞ്ഞുപോയില്ല. ദുരന്തങ്ങളിലും കെട്ടുപോകാത്ത ആത്മധൈര്യവും സഹനശക്തിയും കുലീനതയുമുള്ള സ്ത്രീത്വത്തിന്റെ പ്രതീകമായാണ് ഇവിടെ പ്രണയിനിയെ കാണുന്നത്.

ഒരു സ്ത്രീയുടെ നിർമ്മലത (രാധ), ജീവസ്സുറ്റ സ്വാഭാവികത (കല്ലോലിനി), വശ്യത (കസ്തൂരിമാൻ), പവിത്രത (കാർത്തികവിളക്ക്), ആത്മധൈര്യം (ദമയന്തി) എന്നീ വ്യത്യസ്ത തലങ്ങളെ ഒരൊറ്റ ശില്പമായി കോർത്തിണക്കുകയാണ് ഈ വരികൾ ചെയ്യുന്നത്.